smiertelnie trujący

Amanita pantherina DC.: Gonn. & Rabenh.

muchomor plamisty (potocznie: Panther Cap /en/)
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
10.10.2003 copyright © by Artur Rysch
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Amanita pantherina (muchomor plamisty)

opis

Amanita pantherina (muchomor plamisty)
Kapelusz brązowożółty, brązowoszary, jasnobrązowy do ciemnobrązowego; 40-100(120) mm średnicy, młody półkulisty, potem wypukły i płaski; powierzchnia wilgotna nieco lepka, sucha jedwabista, z licznymi białawymi, dość regularnie rozmieszczonymi łatkami; brzeg wyraźnie prążkowany (u odmiany górskiej var. abietinum, rosnące pod świerkami nie prążkowany), długo podwinięty.
Blaszki białe, gęste, wolne; ostrza z białymi kłaczkami.
Trzon biały; 50-120(150) x 10-20(25) mm, równogruby, podstawa trzonu zgrubiała, do 40 mm, w postaci wydłużonej bulwki, zaokrąglonej od spodu, z widocznymi resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych, delikatnych, złożonych z kłaczków pierścieni w górnej części bulwki i ponad nią (jej wygląd bywa określany mianem "wywiniętej skarpety"); młody pełny, z wiekiem pusty; pierścień błoniasty, zwisający, górna powierzchnia pierścienia gładka, nie prążkowana; resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych pierścieni nad bulwką.
Miąższ biały, także bezpośrednio pod skórką kapelusza, kruchy; zapach specyficzny, mdły; smak łagodny.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 9-12 x 7-9 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, smooth, inamyloid, 9-12 x 7-9 µm.

występowanie

Częsty. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach w lasach liścistych (często pod dębami) i iglastych (pod świerkami w górach odmiana var. abietinum - patrz uwagi poniżej), spotykany zarówno na glebach gliniastych, jak i piszczystych, na obojętnych i kwaśnych.

Common. Summer to autumn, solitary or gregarious in deciduous and conifer forests.

wartość

Wywołuje zatrucia o gwałtownym przebiegu, ale rzadko śmiertelne, właściwości toksyczne podobne do muchomor czerwony (Amanita muscaria)

Causes rapid poisonings, toxic efects simillar to muchomor czerwony (Amanita muscaria), in rare cases intoxication could be fatal.

uwagi

Muchomor plamisty jest grzybem silnie trującym, należy do grupy kilku częstych gatunków muchomorów o brązowym kapeluszu. Są wśród nich gatunki trujące jak i dobre grzyby jadalne.

space

Szczególnie często może dochodzić do pomyłek ze smacznym, jadalnym muchomor twardawy (Amanita spissa), zwłaszcza że górska odmiana muchomora plamistego ma podobnie jak muchomor twardawy nieprążkowany brzeg kapelusza. Cechami które w tym wypadku wskazują na muchomora twardawego jest prążkowanie górnej powierzchni pierścienia, zapach rzodkwi i korzeniasto zaostrzony spód bulwiasto zgrubiałego trzonu z odmienna budową pochwy.

Smacznego jadalnego muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens) – najpewniej odróżnimy od muchmora plamistego po czerwieniejącym po uszkodzeniu miąższu i blaszkach, nieprążkowanym brzegu kapelusza i po prążkowaną górną powierzchnię pierścienia. Wygląd pochwy jest także odmienny.

Podobnie zabarwiona brązowa forma muchomor czerwony (Amanita muscaria) wydzielana w osobny gatunek muchomor królewski (Amanita regalis) odróżnia się żółtobrązową barwą miąższu pod skórką kapelusza i inną podstawą trzonu.

space

znalezisko 20031010.1.ar - Amanita pantherina (muchomor plamisty)
7f · 20031010.1.ar
leg. Artur Rysch
literatura · references
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.358 [5]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 — Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part p.153 [26IV]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.225 [49]
· Dermek A., Pilat A., 1991 — Poznajemy grzyby. p.219 [8]
· baza „publikacje po 2000 r.” #852
· baza „publikacje po 2000 r.” #853
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 13.07.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Amanita_pantherina.htm"> Amanita pantherina (muchomor plamisty) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>