opis

Młode owocniki kuliste, chronione osłoną całkowitą, której resztki są u części gatunków widoczne w postaci łatek na kapeluszu i pochwy u podstawy. Dodatkowo występuje osłona częściowa której pozostałością jest pierścień, nie u wszystkich gatunków występujący, pierścień może być rowkowany lub gładki. Ważną cechą wyróżniającą jest prążkowanie brzegu kapelusza lub jego brak. Blaszki wyraźnie lub niewyraźnie wolne. Przeważnie białej barwy. Trzon łatwo wyłamuje się z kapelusza. Wysyp zarodników biały. Zarodniki okrągławe do owalnych, rzadziej niemal cylindryczne; gładkie, amyloidalne lub nie amyloidalne.

Young sporocarps covered with universal veil which remnants are sometimes visible as warts on cap surface or volva at stipe base. Some species have distinct membranous ring. Ring may be striate or non striate which is important character. Other important character is striate cap margin. Lamellae free or indistinct free. Usually white or whitish. Stipe easily separable from cap. Spore print white. Spores globose, ovoid, rarely ellipsoid, smooth, amyloid or inamyloid.

wartość

Niektóre gatunki śmiertelnie trujące w tym najniebezpieczniejszy muchomor zielonawy (Amanita phalloides). Są też gatunki słabiej trujące, niejadalne i jadalne.

Some species deadly poisonous, among them most infamous muchomor zielonawy (Amanita phalloides). There are also not so poisonous Amanitas and even edible ones.

dla grzybiarzy

Grzyby kapeluszowe o białych, wolnych blaszkach i białej barwie wysypu zarodników. Dla oznaczenia gatunków muchomorów konieczne jest zwrócenie uwagi na resztki osłony owocnika - zwykle dobrze rozwiniętej. W miarę wzrostu owocnika rozrywa się ona i pozostaje u części gatunków jako pierścień lub łatki na kapelusza, oraz jako ornamentacja lub pochwa u podstawy trzonu. Kształt podstawy trzonu i detale jego budowy są ważną cechą diagnostyczną przy oznaczaniu muchomorów.

space

Wśród muchomorów znajdują się zarówno cenione gatunki jadalne, jak i trujące, w tym najgroźniejszy, śmiertelnie trujący muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

k 1. Sekcja Vaginatae|Trzon bez pierścienia, brzeg kapelusza prążkowany Zarodniki nie amyloidalne.
k 1.1.|Podstawa trzonu z workowatą pochwą.
k 1.1.1.|Kapelusz szary lub biały.
kapelusz szary lub białawy; z wyraźnym garbkiem; trzon pusty; zarodniki kuliste

space

Amanita argentea · muchomor srebrzysty

Amanita mairei sensu auct. mult.
Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie
k. srebrzystoszary, bez garbka; trzon gąbczasty; zarodniki szeroko elipsoidalne

space

k 1.1.2.| Kapelusz pomarańczowy do brązowego.
Kapelusz pomarańczowy; trzon i pochwa blado pomarańczowe

space

kapelusz rdzawy do jasno-rdzawobrązowego; trzon brązowawy, jasnordzawy; pochwa biała z rdzawymi lub białawoczerwonymi plamami

space

Amanita battarrae · muchomor oliwkowy

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
kapelusz żółtobrązowy, później umbrowo- do szarobrązowego, często z ciemniejszą strefą pierścieniową; trzon brązowawy; pochwa biała

space

k. ochrowoszary, młody często białawy z rdzawymi plamam; trz. blady, z kłaczkami, młody z grubym ale nietrwałym pierścieniem

space

pochwa silna, długa i bardzo gruba (do 10mm grubości)
k 1.2.| Podstawa trzonu z nietrwałą pochwą.
k. duży, brązowawy, czerwonawo-żółtobrązowy; szarobrązowy; brzeg silnie prążkowany; pochwa szara

space

k. bardzo mały; szarobrązowy, szary; podstawa trz. zgrubiała bez śladów pochwy

space

k 2.| Trzon ze skórzastym pierścieniem. Zarodniki amyloidalne. Podrodzaj Lepidella.
k 2.1.| Brzeg kapelusza karbowany. Pierścień nie karbowany.
k 2.1.1.| Postawa trzonu z krótką, przylegającą pochwą, zwykle nie bulwiasta.
k. brązowy z licznymi białymi łątkami; miąższ pod skórką kapelusza biały

space

k. ochrowy, woskowożółty, z nielicznymi białymi resztkami osłony

space

k. ochrowobiaławy, cielisty; t. wysmukły o podstawie z obrzeżoną kulistą bulwką, głęboko zagłębiony w ziemi

space

k 2.1.2.|podstawa trzonu bulwiasta z resztkami osłony w postaci kłaczków ułożonych w wałeczki
k. czerwony; miąższ pod skórką kapelusza pomarańczowo-żółty

space

k. brązowy, żółtobrązowy; miąższ pod skórką kapelusza żółto-brązowy

space

k 2.2.| Brzeg kapelusza nie karbowany
k 2.2.1.|Podstawa trzonu ze skórzastą, workowatą pochwą. Pierścień skórzasty i delikatnie strefowany lub (A. ovoidea) z mączystą powierzchnią;
zobacz też porównanie, synonimy grupy gatunków (Amanita phalloides-virosa-verna-synonimy)
kapelusz oliwkowozielony, brązowozielony z ciemniejszymi grubymi promieniście rozmieszczonymi włókienkami; trzon biały z oliwkowozielonymi zygzakami; pochwa i blaszki białe; zapach słodkawy, miodowy

space

forma albinotyczna poprzedniego, widoczne pozostaje włókienkowata struktura kapelusza i trzonu; na wysuszonych egzemplarzach może być wyraźniejszy zielonkawy odcień
mniejszy od powyższych; czysto biały kapelusz i trzon; powierzchnia kapelusza delikatnie włókienkowata lub gładka

space

prawdopodobnie w Polsce nie występuje; gatunek ciepłolubny
Amanita virosa (muchomor jadowity)
KOH
lasy iglaste, rzadziej liściaste na glebach ubogich i kwaśnych;
rzadki
k 2.2.2.| Podstawa trzonu prawie kulisto zgrubiała i obrzeżona. Pierścień gładki.
k. jasnożółty lub biały, zwykle z licznymi białymi lub białawymi łatkami; miąższ o wyraźnym zapachu surowych ziemniaków

space

k. brązowy z nielicznymi szarymi łatkami; zapach jak u poprzedniego gatunku

space

k 2.2.3.| Podstawa trzonu cebulowato zgrubiała lub nie, bez pozostałości osłony. Pierścień karbowany lub delikatnie strefowany
k. żółtobrązowy, liliowobrązowy, rzadziej białawy; z wieloma podobnie zabarwionymi małymi łatkami; trzon tej samej barwy, różowy lub żółtawy; pierścień prążkowany; miąższ czerwienieje

space

Amanita spissa (muchomor twardawy)
Amanita spissa (muchomor twardawy)
Kapelusz szary, żółtawoszary, szarobrązowy, rzadziej białawy z licznymi drobnymi łatkami barwy jasno do ciemnoszarej.

space

Lasy liściaste i iglaste.

Amanita franchetii · muchomor szorstki

Amanita aspera sensu auct. mult.
Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie
k. i t. szarożółtawe; pierścień żółto obrzeżony; m. biały

space

k. szarobiaławy, srebrno- do zielonkawoszarego, ze stożkowatymi, szpiczastymi łatkami; wysyp zarodników, blaszki i miąższ zielonkawe; zapach nieprzyjemny

space

k. białawy z szerokimi przylegającymi łatkami, trzon z łuseczkami; bl. zielonkawe; wysyp biały; zapach słodkawy

space

Amanita strobiliformis · muchomor szyszkowaty

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
k. biały do brązowawoszarego, z grubymi, stożkowatymi łuseczkami, z brzegu kapelusza zwieszają się resztki osłony; bl. białe do kremowych

space

literatura · references
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.25 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 22.03.2017 · powstała/was created 14.11.1997

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Amanita.htm">Amanita (muchomor) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>