jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony

Albatrellus ovinus (Schaeff.) Kotl. & Pouzar

naziemek białawy bielaczek owczy
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Albatrellus ovinus (naziemek białawy)
pokrój; 15.09.2005, Puszcza Białowieska; copyright © by Marek Snowarski
Albatrellus ovinus (naziemek białawy)
pokrój
Albatrellus ovinus (naziemek białawy)
pokrój

opis

Albatrellus ovinus (naziemek białawy)
pory|pores
pores'>Kapelusz białawy, z wiekiem żółtawy, żółtooliwkowy; 30-180 mm średnicy, wypukły półkulisty, z wiekiem nieregularny, pofalowany, sąsiednie owocniki często pozrastane; powierzchnia gładka, matowa, może być spękana w czasie suchej pogody; brzeg długo podwinięty, ostry.

space

Trzon biały, szary z ciemniejszymi smugami; 30-80 x 10-40 mm, zwężony u podstawy, centralny, ekscentryczny lub boczny; powierzchnia gładka; pełny.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, jajowate, gładkie, bezbarwne, często z dużymi kroplami, 3-4.5 x 3-3.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, ovoid, smooth, hyaline, often with large drops, 3-4.5 x 3-3.5 µm.

występowanie

Rzadki. Od wiosny do jesieni, w grupach pod świerkami, w górach, rzadziej pod jodłami i sosnami.

Rare. Spring-fall, gregarious, under spruce, rarely fir or pine, preferable in mountains.

Statusy czerwonej listy. [125]: E–wymierający - krytycznie zagrożony

wartość

Jadalny gdy młody, ale niesmaczny.

Edible when young but not good.
Jest kilka podobnych gatunków, różnią się barwą i wykształceniem łuseczek. Podobny naziemek żółtopomarańczowy (Albatrellus subrubescens) jest jasnoochrowy od jasnobrązowego, zwykle z brązowofioletowym odcieniem; uciśnięte pory jasnopomarańczowe; rośnie pod sosnami i jodłami. Zielonkawy naziemek zielonawy (Albatrellus cristatus) rośnie pod bukami i dębami. W podobnych miejscach rośnie rzadszy naziemek ceglasty (Albatrellus confluens) o żółtoochrowym, pomarańczoowobrązowym kapeluszu i nie żółknących porach przy uciśnięciu. Brązowy, o silnie spękanej powierzchni kapelusza jest naziemek kozionogi (Scutiger oregonensis).

There are a few similar species, they differ in colour and feature of scales. Similar naziemek żółtopomarańczowy (Albatrellus subrubescens) is light-ochre to light brown, usually with brown-violet tint, squeezed pores light-orange; grows under pine and fir-trees. Greenish naziemek zielonawy (Albatrellus cristatus) grows under beech-tree and oak. In similar places grows more rare naziemek ceglasty (Albatrellus confluens) with yellow-ochre, orange-brown cap and pores that do not turn yellow on squeezing. Brown, with strongly cracked surface of the cap is naziemek kozionogi (Scutiger oregonensis).
znalezisko 20050915.9.05 - Albatrellus ovinus (naziemek białawy); Puszcza Białowieska
6f · 20050915.9.05
/Puszcza Białowieska/
znalezisko 20040917.3.04 - Albatrellus ovinus (naziemek białawy); Puszcza Białowieska
3f · 20040917.3.04
/Puszcza Białowieska/
znalezisko 20060928.15.06 - Albatrellus ovinus (naziemek białawy); Puszcza Białowieska
3f · 20060928.15.06
/Puszcza Białowieska/
znalezisko 20050828.10.05 - Albatrellus ovinus (naziemek białawy); Góry Kaczawskie
5f · 20050828.10.05
/Góry Kaczawskie/
znaleziska Albatrellus ovinus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.04.25

ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

AD-18 155838 CA-89 141391 142985 139349 DA-80 115172 DE-56 102723 151149 289836 180705 DG-13 148849 EB-68 222473 FF-93 49789 GC-01 146669 GC-02 180168 GC-11 146665 GC-12 146664

 ID49789  Albatrellus ovinus; las w okolicach Woli Jasienickiej, powiat brzozowski, FF-93; 2006.10.01; las sosnowo-jodłowy z domieszkami; na ziemi pojedynczo kilka owocników; leg. Anna Hreczka; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 30/AH/22.07.07, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: http://www.bio-forum.pl/messages/33/64322.html

 ID102723  Albatrellus ovinus; 1 km E,Grzebień,pow.radomszczański, DE-56; 2005.09.03; bór sosnowy; na ścieżce,prawie na gołej ziemi dwie kilkuowocnikowe wiązki młodych; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 175500 fot. 175501 fot. 175502 fot. 175503

 ID115172  Albatrellus ovinus; Gdańsk, Lasy Oliwskie, przy S krawędzi dawnej żwirowni przy III Dworze (ul. Polanki), DA-80; 2008.09.16; Scieżka przy krawędzi żwirowni, drzewostan sosnowy z domieską buka i dębu; Na ziemi, podłoże żwirowe porośnięte mchami Kilkaset osobników, w większych i mniejszych grupach oraz pojedynczo; leg. Włodek Chojnacki; det. Włodek Chojnacki; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 13/WCH/1.03.09, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi: fot. 203029 fot. 203030 fot. 203031 fot. 203032 fot. 203033

ID139349 Albatrellus ovinus; Gdańsk Oliwa Dolina Samborowo TPK, CA-89; 2009.08.02; las mieszany grab,brzoza,buk,sosna,świerk,dąb; W ziemi kilka zrośniętych owocników zdeptanych przez grzybiarzy; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 259622
N 54*23,200'
E 018*32,867'
47 m.npm.

ID141391 Albatrellus ovinus; Gdańsk Oliwa Dolina Samborowo TPK, CA-89; 2009.08.16; Las mieszany-buksosnabrzoza; w ziemi kilka kępek owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 264641 fot. 264642
N 54*23,245'
E 018*32,807'
89 m.npm

ID142985 Albatrellus ovinus; Lasy Oliwskie Matemblewo odz.122, CA-89; 2009.08.29; Las mieszany-buk,sosna,świerk,brzoza,dąb; w ziemi pod świerkami kilka owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 268469
N 54*23,242'
E 018*32,310'
90 m.npm

ID146664 Albatrellus ovinus; Puszca Knyszyńska, około 3 km na pólnoc od trasy Supraśl- Majówka, miejsce oznaczone na mapach lokalnych jako Rozbity Kamień, GC-12; 2009.09.14; Las sosnowy bez poszycia; na ziemi pojedyńczy owocnik; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: TAK-zostanie wysłany, tak, notatka: nie
uwagi: Dodatkowe informacje i zdjęcia w wątku;
http://www.bio-forum.pl/messages/33/272861.html

ID146665 Albatrellus ovinus; Las iglasty na południowym brzegu jez Komosa, niopodal miejscowości Ogrodniczki, GC-11; 2009.09.22; Las iglasty (sosna, świerk); na ziemi , zdecydowanie w pobliżu świerków kilka owocników porozrzucanych w promieniu 50m, w trzech grupkach; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: TAK-zostanie wysłany, tak, notatka: nie
uwagi: Dodatkowe informacje i zdjęcia w wątku:
http://www.bio-forum.pl/messages/33/275863.html

ID146669 Albatrellus ovinus; Około 1 km na wschód od miejscowości Ogrodniczki, GC-01; 2009.09.23; Las iglasty(sosna, świerk) , wiek drzew bardzo zróżnicowany; zdecydowanie pod świerkami, na ziemi W promieniu 10 m około 15 owocników w dwóch grupach; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: TAK-zostanie wysłany, tak, notatka: nie
uwagi: Dodatkowe informacje i zdjęcia w wątku:
http://www.bio-forum.pl/messages/33/275863.html

ID148849 Albatrellus ovinus; Węgierska Górka ( las na prawo od Hali Rozmusiej) pow. Żywiec, DG-13; 2009.10.08; Las z dominacją świerka i kilku starych jodeł. Runo –borówczyska i mchy; Na ziemi, brzeg skarpy utworzonej prze drogę Parę egzeplarzy w bezpośrednim sąsiedstwie; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran; eksykat: Tak; prześlę pod wskazany adres, tak, notatka: tak
uwagi: Foto:
fot. 283519 fot. 283520 fot. 283521 fot. 283522 fot. 283523 fot. 283524

Współrzędne geograficzne wg mapa.szukacz.pl 49,61510 19,10076

ID151149 Albatrellus ovinus; 1 km E,Grzebień,pow.radomszczański, DE-56; 2009.10.26; bór sosnowy; na ścieżce,na ziemi skąpo pokrytej ściółką naliczyłem 16 owocników;wszystkie owocniki były skopane i połamane; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: potwierdzenie stanowiska z 2005r-zgłoszenie ID102723

fot. 289859 fot. 289860 fot. 289861

 ID155838  Albatrellus ovinus; 2 km na SE od Mostek, pow. Świebodzin, woj. lubuskie, AD-18; 2008.09.25; las mieszany (Pinus, Picea, Fagus); na ziemi gromadnie i kępkowo; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: tak nr. 1031* w zielniku autora, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi:
fot. 305165

ID180168 Albatrellus ovinus; około 5 km na płn-wsch. od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-02; 2010,10,17; Dukt leśny rozgraniczający stosunkowo jeszcze młode nasadzenia lasu. świerkowego i sosnowego; na ziemi zdecydowanie ponad setka owocników na odcinku około 50 mb. duktu lesnego; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 390746 fot. 390747 fot. 390748 fot. 390749 fot. 390750 fot. 390751

ID180705 (potwierdzenie 102723) Albatrellus ovinus; 1 km E,Grzebień, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2010.08.29; wysokopienny las sosnowy z niewielkim dodatkiem liściastych -brzoza,dąb; na ziemi w tym roku natknąłem się tam na tylko jeden młody, wyrwany już owocnik; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: przy zgłoszeniu 151149, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 391980 fot. 391981

ID222473 Albatrellus ovinus; Puszcza Piska Nadl.Strzałowo, pow. mrągowski, woj. w, EB-68; 2013.09.15; dąb,sosna,świerk,brzoza,leszczyna; ziemia trzy owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy AK, tak, notatka: tak Mykobiota wybranych fragmentów Puszczy Piskiej
uwagi: fot. 598062fot. 598063

ID289836 (potwierdzenie 102723) Albatrellus ovinus; 1 km E od wsi Grzebień, gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 2016.08.11; bór sosnowy z domieszką dębów, brzóz i innych; na ziemi liczebnośc trudna do określenia gdyż wszystkie owocniki były powyrywane i połamane; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak, wyślę Kustoszowi Bazy Ani Kujawie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 872237 fot. 872238 fot. 872239

literatura · references
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.263 [5]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.107 [49]
· Dermek A., 1988 — Grzyby znane i mniej znane. p.90 [9]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #749
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.04.25 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 13.07.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Albatrellus_ovinus.htm">Albatrellus ovinus (naziemek białawy) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>